خاورمیانه

ایران و آمریکا؛ سه سناریوی انتخاباتی و ابتکار دیپلماتیک تهران
گفتارهایی پیرامون جمهوری سوم (بخش چهاردهم)

ایران و آمریکا؛ سه سناریوی انتخاباتی و ابتکار دیپلماتیک تهران جدید

محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: انتخابات آمریکا متغیری مهم در معادلات پیش‌روست، اما نباید به عامل تعلیق تصمیم‌های راهبردی ایران تبدیل شود. بهره‌گیری از فرصت ۶۱روزه، مستلزم گذار از دیپلماسی واکنشی به دیپلماسی آینده‌نگر، فرصت‌شناس و متکی بر منافع ملی است؛ رویکردی که با ضرورت بازاندیشی در شیوه حکمرانی و سیاست خارجی، در افق جمهوری سوم نیز پیوند می‌یابد.

ادامه مطلب
موازنه جدید قدرت در آمریکا؛ پنجره‌ای نو برای ایران
واکاوی الگوهای عملی جمهوری اسلامی ایران به ما چه می‌گوید

موازنه جدید قدرت در آمریکا؛ پنجره‌ای نو برای ایران جدید

جمشید پرویزی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: واکاوی الگوهای عمل جمهوری اسلامی ایران در این مقطع خطیر، ابعاد تازه‌ای از دیپلماسی توام با بازدارندگی را نمایان می‌سازد. از یک‌سو، فشارهای سالیان اخیر موجب قطبی شدن احساسات ملی به سمت مقاومت قاطع و مقابله بنیادین با سیاست‌های سلطه‌جویانه آمریکا شده، که در این فضا اراده عمومی بر نفی استراتژی‌های تهاجمی واشینگتن استوار است. از سوی دیگر، عقلانیت راهبردی ایجاب می‌کند که ایران به هیچ وجه نباید عرصه گفت‌وگو و دیپلماسی را خالی کند؛ چرا که ترک میز مذاکره دقیقا به نفع جریان‌های جنگ‌طلب و افراطی عمل کرده و با ایجاد فضای تنفس برای واشینگتن، به تقویت موقعیت ترامپ و مواضع تندروی او منجر خواهد شد.

ادامه مطلب
بقایی در پاسخ به روبیو: باش تا صبح دولتت بدمد
سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی خود با خبرنگاران

بقایی در پاسخ به روبیو: باش تا صبح دولتت بدمد جدید

بقایی در پاسخ به پرسش دیگری درباره اظهارات اخیر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا که در گفت‌وگو با خبرنگاران گفته که خواسته‌های ایران غیرمقوبل و مضحک است و در عین حال تاکید کرده که تکلیف ایران باید در همین دولت روشن شود در حالی که نخست وزیر قطر نیز در واشینگتن به سر می‌برد و گفته می‌شود پاسخ تهران را به امریکا برده است، گفت: «باید در پاسخ به روبیو گفت کدام دولت. باش تا صبح دولتت بدمد. مردم ایران از پیگیری حقوق و خواسته‌های به حقشان صرف نظر نمی‌کنند. کجای این خواسته غیرمنطقی است که باید قبل از هر مذاکره‌ای امریکا تحریم‌های جدید اعمال کند. کجای خواسته ایرانیان غیرمنطقی است که باید برای شروع هر روند مذاکراتی جنگ در همه جبهه‌ها متوقف شود یا محاصره دریایی پایان یابد. مضحک حمله امریکا به ایران در میانه مذاکرات است. این که امریکا در دو نوبت به کشوری حمله شود به هر بهانه‌ای که توجیه می‌کنند، جنایتکارانه است. کجای رفتار امریکا منطقی است که تفاهم‌نامه‌ای که رئیس جمهوری امریکا زیر پای آن را امضا کرده، تنها دو هفته دوام بیاورد؟!»

ادامه مطلب
هزینه جنگ و ضرورت بازگشت به خردورزی
گفتارهایی پیرامون جمهوری سوم (بخش سیزدهم)

هزینه جنگ و ضرورت بازگشت به خردورزی جدید

محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: برای ارزیابی این جنگ باید میان برتری نظامی، موفقیت راهبردی و تأمین منافع ملی تفاوت گذاشت. ممکن است کشوری آسیب فراوان ببیند، اما مانع تحقق اهداف سیاسی طرف مقابل شود؛ یا قدرتی با وجود واردکردن خسارت‌های سنگین، به نتیجه مطلوب نرسد. هیچ‌یک به‌تنهایی نشانه پیروزی نیست. معیار مهم‌تر، تأثیر جنگ بر امنیت شهروندان، ظرفیت توسعه و آینده مناسبات منطقه‌ای و جهانی است.

ادامه مطلب
خلیج فارس: هفت درس از کارزار نظامی ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران
گزارش اندیشکده Valdai روسیه از تحولات

خلیج فارس: هفت درس از کارزار نظامی ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران جدید

اندیشکده روسی Valdai در گزارشی تحلیلی به بررسی هفت درس کلیدی از کارزار نظامیِ آمریکا و اسرائیل علیه ایران می‌پردازد. نویسنده بر این باور است که برخلاف الگوهای سنتی جنگ در قرن بیستم، این مناقشه فعلا به یک سازش دیپلماتیک موقت ختم شده است. بر اساس این تحلیل، تاب‌آوری نیروهای مسلح ایران در مواجهه با خسارات سنگین و ترورها از یک سو و عدم تمایل آمریکا و اسرائیل به پذیرش تلفاتِ ناشی از عملیات زمینی از سوی دیگر، مانع از فروپاشی ایران شد. نویسنده تأکید می‌کند که در این رویارویی، ناکارآمدیِ نسبی ابزارهای جنگ اطلاعاتی (از جمله محتوای جعلیِ هوش مصنوعی) و عدم کاراییِ قطعی سلاح هسته‌ای برای تسلیم کردن کشوری که دهه‌ها آماده دفاع بوده، آشکار شد. در نهایت، این بحران ثابت کرد که به دلیل ریسک‌های داخلی و هزینه‌های گزافِ تشدید تنش، «استراتژی خروج» و مدیریت عقب‌نشینی به مراتب پیچیده‌تر از ورود به جنگ است، هرچند این آرامش احتمالاً وقفه کوتاهی پیش از شعله‌ور شدن مجدد جنگ خواهد بود.

ادامه مطلب
ایران و آمریکا؛ خلیج فارس، از میدان جنگ به سوی همکاری منطقه‌ای
گفتارهایی پیرامون جمهوری سوم (بخش دوازدهم)

ایران و آمریکا؛ خلیج فارس، از میدان جنگ به سوی همکاری منطقه‌ای جدید

محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: آیا امنیت خلیج فارس باید همچنان تابع رقابت قدرت‌ها باشد یا کشورهای ساحلی می‌توانند مسئولیت بیشتری در ساختن آینده مشترک خود بر عهده بگیرند؟

ادامه مطلب
ایران و آمریکا؛ از تله تل‌آویو تا ابتکار تهران
گفتارهایی پیرامون جمهوری سوم (بخش یازدهم)

ایران و آمریکا؛ از تله تل‌آویو تا ابتکار تهران جدید

محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: در یادداشت پیشین، «تله تل‌آویو» برای توضیح خطری به کار رفت که می‌تواند منازعه تاریخی اعراب و اسراییل را به رویارویی فراگیر ایران و اسراییل و سپس شکاف عمیق‌تر ایران با کشورهای عربی تبدیل کند؛ مسیری که امریکا را نیز بیشتر درگیر یک جنگ فراگیر می‌سازد. خروج از این تله مستلزم شناخت آرایش نیروهای مؤثر بر تصمیم‌های تهران، واشنگتن و پایتخت‌های منطقه است.

ادامه مطلب
ایران و آمریکا؛ انتخابات اسرائیل و تله تل‌آویو
گفتارهایی پیرامون جمهوری سوم (بخش دهم)

ایران و آمریکا؛ انتخابات اسرائیل و تله تل‌آویو جدید

محمدجواد حق شناس در یادداشتی می‌نویسد: برای ایران، پرسش اصلی فراتر از سرنوشت یک سیاستمدار اسرائیلی است: آیا می‌توان امنیت ملی و آینده کشور را به تغییر دولت در تل‌آویو گره زد؟

ادامه مطلب
ایران و آمریکا؛ بازتعریف قدرت در منطقه
گفتارهایی پیرامون جمهوری سوم (بخش نهم)

ایران و آمریکا؛ بازتعریف قدرت در منطقه جدید

محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: در هشت یادداشت پیشین، از ضرورت بازخوانی تاریخ روابط ایران و آمریکا، شناخت تحولات نظام بین‌الملل و بهره‌گیری از فرصت‌های دیپلماتیک سخن گفتیم. اکنون پرسش این است: ایران چگونه می‌تواند با بازتنظیم سیاست خارجی بر پایه منافع ملی، ظرفیت‌های قدرت ملی خود را به جایگاهی مؤثر، پذیرفته‌شده و پایدار در منطقه ارتقا دهد؟

ادامه مطلب
دیپلماسی؛ هنر شکار فرصت‌ها
گفتارهایی پیرامون جمهوری سوم (بخش هشتم)

دیپلماسی؛ هنر شکار فرصت‌ها

محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: در هفت یادداشت پیشین مجموعه «ایران و آمریکا؛ گفتارهایی پیرامون جمهوری سوم»، کوشیدم از بازخوانی تاریخ روابط دو کشور و نقد روایت تمدنی و قدرت‌محور مارکو روبیو، به بررسی تاب‌آوری جامعه ایران، امکان عبور از دشمنی دیرپا و ضرورت گشودن راه دیپلماسی برسم. در یادداشت هفتم، «ایران قدم اول را بردارد؛ دیپلماسی گام‌های فزاینده»، تأکید کردم که ابتکار عمل الزاماً به معنای عقب‌نشینی یا واگذاری امتیاز یک‌جانبه نیست. اکنون پرسش این است: چگونه می‌توان فرصت‌های گذرا را به دستاوردهایی پایدار برای امنیت و منافع ملی تبدیل کرد؟

ادامه مطلب