خاورمیانه - آرشیو

چرا آمریکا در خاورمیانه ناکام می‌شود
هژمونی بدون شناخت

چرا آمریکا در خاورمیانه ناکام می‌شود

مرتضی بنانژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مشکل اساسی سیاست خارجی آمریکا صرفاً «استفاده از زور» نیست، بلکه تصور نادرستی است که از ماهیت خاورمیانه دارد. بخش مهمی از دستگاه سیاست خارجی آمریکا، منطقه را با الگوهای ذهنی غربی تحلیل می‌کند؛ در حالی که خاورمیانه دارای ساختارهای تاریخی، مذهبی، قومی و هویتی پیچیده‌ای است که با 

ادامه مطلب
آیا «آشوب کنترل‌شده» همچنان برگ برنده روسیه در خاورمیانه است؟
سه رویکرد اصلی مسکو

آیا «آشوب کنترل‌شده» همچنان برگ برنده روسیه در خاورمیانه است؟

کتایون ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: شرایط کنونی و تشدید تنش میان ایران، آمریکا و اسرائیل ممکن است معادله را برای روسیه پیچیده‌تر کرده باشد. هرچند افزایش تنش‌ها می‌تواند در کوتاه‌مدت برای مسکو مزایایی مانند رشد قیمت انرژی، افزایش درآمدهای نفتی و درگیر شدن بیشتر آمریکا در خاورمیانه ایجاد کند، اما ادامه بحران لزوماً به نفع روسیه نخواهد بود.

ادامه مطلب
آیا نظام اقتصادی ایران پس از جنگ تغییر می‌کند؟
آثار پساجنگ در کشور

آیا نظام اقتصادی ایران پس از جنگ تغییر می‌کند؟

حمزه نوذری نوشت: آیا اقتصاد ایران پس از جنگ تغییر می‌کند؟ این سؤالی است که بسیار می‌پرسند و برای اغلب افراد دغدغه جدی است. اینکه گفته می‌شود جنگ و تهاجم علیه ایران تغییرات زیادی در نظام جهانی از جمله نظام بازار و تجارت ایجاد کرده است؛ آیا مردم ایران نیز شاهد تغییر در نظام اقتصادی کشورشان خواهند بود؟

ادامه مطلب
روشنفکری و جنگ
نگاهی به «روشنفکر سیاسی» در ایران

روشنفکری و جنگ

کیومرث اشتریان نوشت: آنگاه که یک هنرمند از پوسته فنی خویش خارج می‌شود و درباره امور عمومی موضع‌گیری می‌کند، به حیطه روشنفکری اجتماعی وارد می‌شود. البته از همان ابتدا که فیلم می‌سازد وقتی که یک «تم اجتماعی» را انتخاب می‌کند وارد این عرصه شده است.

ادامه مطلب
معایب توافق دومرحله‌ای
نگاهی به روند مذاکرات

معایب توافق دومرحله‌ای

کوروش احمدی نوشت: یکشنبه گذشته برای ساعاتی به نظر رسید که ایران و آمریکا در آستانه نیل به تفاهمی موقت هستند. تا ساعت تهیه این یادداشت هنوز این احتمال منتفی نشده و همچنان وجود دارد، اما در پی پیام ترامپ در بعدازظهر یکشنبه مبنی بر اینکه «به نمایندگانش گفته که نباید برای رسیدن به توافق عجله کنند، چراکه زمان به سود ماست»، سرعت سیر امور قدری کُند شد. برخی ملاحظات در این مورد به شرح زیر قابل ذکر است:

ادامه مطلب
جنگ رمضان از دریچه مبانی معرفتی فرهنگ سیاسی شیعی
نگاهی دیگر به یک عملیات خصمانه

جنگ رمضان از دریچه مبانی معرفتی فرهنگ سیاسی شیعی

محمد محمودی کیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آنچه تشیع را به یک کنشگر تأثیرگذار در عرصه سیاست جهانی رفعت مقام بخشید از درون‌مایه‌های گفتمانی و مؤلفه‌های معرفتی آن برمی‌خیزد. از این رو، برای فهم دقیق‌تر آنچه امروز در جنگ رمضان در حال خودنمایی است موجب شده تا بزرگترین قدرت اقتصادی، نظامی، فناورانه و سیاسی جهان را با گذشت بیش از یک ماه از آغاز یک جنگ تمام‌عیار، در دستیابی به اهداف خود ناکام گذاشته را باید در این خواستگاه معرفتی جست‌وجو کرد. 

ادامه مطلب
بازآرایی قدرت‌ها و اتحادهای نو در خاورمیانه
کشورهایی که بازیگران جدید منطقه شده‌اند

بازآرایی قدرت‌ها و اتحادهای نو در خاورمیانه

ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در دنیای سیاست، جنگ از جمله تحولاتی است که به حرکت سریع در سیاست و وانکش‌های جدید منجر می‌شود، یکی از اثرات مهم جنگ اخیر این بود که نشان دادن اتحادها، منافع و دورنگار کشورهای منطقه خاورمیانه و خلیج‌فارس چقدر می تواند باهم متفاوت و حتی متضاد باشد

ادامه مطلب
چه شد جنگ شد؟!
بررسی عوامل تصمیم به حمله به ایران (بخش اول)

چه شد جنگ شد؟!

سیاست خارجی ترامپ از طبقه‌بندی دقیق سر باز می‌زند. رویکرد او استراتژیک اما بداهه، مبتنی بر نهاد اما مبتنی بر رهبر است و به همان اندازه که توسط ادراک و شخصیت شکل می‌گیرد، توسط تحلیل ساختاریافته نیز شکل می‌گیرد. بنابراین، درک تصمیم ایران مستلزم لایه‌بندی چارچوب‌های متعدد به جای تکیه بر یک مدل توضیحی واحد است.

ادامه مطلب
هلیوم و آینده هوش مصنوعی
جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران

هلیوم و آینده هوش مصنوعی

نادیا ملانسب در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تهران نشان داد چگونه یک نقطه گلوگاه جغرافیایی مانند تنگه هرمز می‌تواند نه فقط جریان نفت که جریان عناصر حیاتی عصر دیجیتال را مختل کند. از این زاویه، این جنگ صرفاً یک درگیری نظامی نبود، بلکه نمایشی از قدرت بازدارندگی نامتقارن ایران در برابر قلب وابستگی‌های تکنولوژیک غرب بود.

ادامه مطلب
توهمِ جایگزینی هرمز
چرا هیچ کریدوری هنوز توان حذف تنگه هرمز از ژئوپلیتیک انرژی جهان را ندارد؟

توهمِ جایگزینی هرمز

سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در فضای رسانه‌ای، گاه چنین القا شد که اهمیت هرمز در حال کاهش است و کشورهای عربی خلیج فارس طی سال‌های اخیر خود را برای «جهانِ پساهرمز» آماده کرده‌اند. اما بررسی دقیق ظرفیت‌ها، محدودیت‌های فنی، جغرافیایی، امنیتی و اقتصادی این پروژه‌ها نشان می‌دهد که فاصله‌ای جدی میان «کاهش نسبی وابستگی به هرمز» و «جایگزینی واقعی هرمز» وجود دارد. 

ادامه مطلب