خاورمیانه

برای جلوگیری از جنگی مجدد

سیاست گفت و گوهای منطقه ای باید از سرگرفته شود

محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در مقطع کنونی، منافع ایران و کشورهای عرب حوزه خلیج فارس به ویژه عربستان، در یک راستا قرار گرفته است؛ امنیت و ثبات در خلیج فارس! در این راستا لازم است تا رایزنی ها و گفت و گوهای منطقه ای بار دیگر برای ساختن تاب‌آوری و کمک به ایجاد نظم منطقه‌ای پایدارتر از سر گرفته شده و از عربستان سعودی و سایر قدرت‌های متوسط نوظهور این منطقه خواسته شود که نفوذ خود را به ابتکار عمل برای صلح و امنیت تبدیل کنند و در کنار ایران، مانع درگرفتن جنگی دیگر در خلیج فارس شوند.

ادامه مطلب

سه عامل کلیدی که واشینگتن را به سمت «فشار هدفمند» سوق می‌دهد

ایران قربانی جدید تحول در گفتمان سازی استراتژیک سیاست خارجی آمریکا

سید رضا تقوی‌نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در این یادداشت ابتدا اهمیت زمینه‌سازی گفتمانی را تشریح می‌کنیم، سپس مقایسه‌ای تاریخی میان دوره «محور شرارت» و وضعیت کنونی ارائه می‌دهیم و در نهایت جایگاه ایران در هر دو دوره را تحلیل و پیامدهای سیاستی را پیشنهاد می‌کنم.

ادامه مطلب

حداقل هشت پیامدی که می‌توان متصور شد

تبعات بسته‌شدن تنگه هرمز

رامین فخاری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: برنده اصلی بسته‌شدن تنگه هرمز از نظر اقتصادی و سیاسی روسیه، از نظر سیاسی و امنیتی اسرائیل و بازنده اصلی آن ایران و چین خواهند بود.

ادامه مطلب

لغو وزیرای هیات فلسطینی برای حضور در سازمان ملل

تلاش آمریکا برای سد کردن موج جهانی به رسمیت شناختن فلسطین

ایالات متحده در اقدامی جنجالی، ویزای محمود عباس و دیگر مقام‌های فلسطینی برای حضور در نشست مجمع عمومی سازمان ملل را لغو کرد. این تصمیم در حالی اعلام شده که بسیاری از کشورهای اروپایی و غربی در حال آماده شدن برای شناسایی رسمی کشور فلسطین هستند و در آستانه نشست سپتامبر سازمان ملل، فشار دیپلماتیک برای تثبیت راه‌حل «دو دولتی» بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است. به نظر می‌رسد دولت دوم دونالد ترامپ تلاش می‌کند یک تنه در برابر این موج جهانی بایستد و با ابزارهای حقوقی، سیاسی و حتی میزبان بودن سازمان ملل، مسیر شناسایی فلسطین را سد کند.

ادامه مطلب

معادله‌ای چندلایه در سایه تحولات سوریه و غزه

نگاهی به قطع روابط اقتصادی و بستن آسمان ترکیه بر روی اسرائیل و تبعات آن

در یکی از مهم‌ترین تحولات منطقه‌ای، دولت ترکیه اعلام کرده است که روابط اقتصادی خود را با اسرائیل به طور کامل قطع کرده و حریم هوایی‌اش را به روی هواپیماهای اسرائیلی بسته است. این تصمیم که در نشست فوق‌العاده روز جمعه پارلمان ترکیه از زبان هاکان فیدان، وزیر خارجه این کشور اعلام شد، نه تنها نقطه عطفی در مناسبات دو جانبه محسوب می‌شود بلکه می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای بر معادلات انرژی، تجارت منطقه‌ای و توازن قدرت در خاورمیانه به جا بگذارد.

ادامه مطلب

هنوز پویایی لازم آغاز نشده است

رفع تحریم‌های سوریه و تلاش برای سرمایه‌گذاری در بخش انرژی

سقوط حکومت اسد در دسامبر گذشته و تصمیم رئیس جمهور ترامپ در ماه مه برای لغو تحریم‌های ایالات متحده، باعث شد چندین نهاد خارجی نه تنها به صادرات محصولات انرژی به سوریه، بلکه به سرمایه‌گذاری در تولید بالادستی و پایین‌دستی این کشور نیز ابراز علاقه کنند. مقدمه‌ای بر آبشار شگفت‌انگیز و سریع و بی‌نظم کاهش تحریم‌ها در ۱۱ مارس رخ داد، زمانی که بریتانیا محدودیت‌های مربوط به نفت را برای ده شرکت بزرگ تولید، حمل و نقل، پالایش و بازاریابی انرژی سوریه لغو کرد.

ادامه مطلب

روز مبارزه با تروریسم؛

بازاندیشی در راهبردهای مقابله با افراط‌گرایی نوین

محمدمهدی ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آنچه از مجموع این تحلیل‌ها برمی‌آید، این است که تروریسم امروز صرفاً یک تهدید امنیتی نیست، بلکه پدیده‌ای چندوجهی است که در هم‌تنیدگی میان عوامل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی شکل گرفته است. بنابراین راهبرد مقابله نیز باید چندلایه و جامع باشد.

ادامه مطلب

تعریف‌های دوگانه غرب مطابق با منافع خود

امنیت وارونه و چالش های برنامه هسته ای صلح آمیز ایران

جمشید پرویزی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در این نظم وارونه مفهوم امنیت تهی و ابزاری می‌ شود و نه برای همه جهان، بلکه برای منافع خاص غرب تعریف می‌ شود. در این چارچوب حتی حق یک ملت برای دستیابی به تکنولوژی صلح ‌آمیز هسته ‌ای، بر اساس درک امپراتوری از هویت آن ملت قضاوت و رد می ‌شود. این رویکرد نه تنها امنیت پایدار را به ارمغان نمی‌آورد، بلکه با ایجاد بی‌ عدالتی، نفاق و بی ‌اعتمادی، زمینه بی ‌ثباتی‌ های بیشتری را در سطح جهانی فراهم می‌کند. نمونه قابل توجه آن ایران است که با وجود نداشتن شواهد دال بر سلاح هسته‌ای، از سوی آمریکا (بزرگترین دارنده و تنها استفاده‌ کننده تاریخی سلاح ‌های هسته ‌ای در جهان) و اسرائیل (دارای ۲۰۰ کلاهک هسته‌ ای و سابقه ارتکاب بیشترین جنایات جنگی در جهان پس از جنگ جهانی دوم)، به بهانه صلح جهانی مورد بمباران و تجاوز نظامی می‌گیرد. چون در غیر این صورت ایران کشوری است که با عبور موفقیت ‌آمیز از گذر کنونی و خروج از نظم وارونه امپراتوری، می‌تواند الگوی قدرتمندی برای کل جهان سوم باشد.

ادامه مطلب

نامه‌نگاری‌های عراقچی و مصاحبه ظریف

ماشه در میدان روایت‌ها

مجموعه تحرکات اخیر عراقچی و ظریف نشان می‌دهد ایران در برابر روایت‌سازی غرب، استراتژی «پاسخ حقوقی- سیاسی» را در پیش گرفته است. عراقچی با مکاتبات رسمی، چارچوب حقوقی و مستندات تاریخی را برجسته می‌کند؛ ظریف با مصاحبه رسانه‌ای، بُعد افکار عمومی و سیاسی را پوشش می‌دهد. هر دو بر یک اصل مشترک تأکید دارند؛ اینکه اقدامات ایران در چارچوب حقوق برجام مشروع بوده و اروپا و آمریکا فاقد صلاحیت اخلاقی و حقوقی برای اعمال فشار هستند.

ادامه مطلب

دبیر جدید شعام و معادلات پیش رو

از آرمان‌گرایی تا واقع‌گرایی

محسن هاشمی رفسنجانی می نویسد: انتصاب دکتر علی لاریجانی به سمت دبیر شورای‌ عالی امنیت ملی، در جامعه اقدامی امیدبخش فرض شده است. انتظار نخبگان و افکار عمومی از دکتر لاریجانی آن است که با توجه به سابقه طولانی مسئولیت‌های حساس خود در گذشته، راهکاری مؤثر و به‌موقع برای برون‌رفت کشور از بلاتکلیفی به دلیل خطر جنگ و تهدیدات نظامی خارجی ارائه کند و کشور را به سمت رفع مشکلات معیشتی و رشد و توسعه سوق دهد. طبیعتا پرونده هسته‌ای و فعالیت‌های برون‌مرزی که مهم‌ترین موضوع سیاست خارجی جمهوری اسلامی در طول ۲۲ سال گذشته بوده و بهانه تجاوز غیرقانونی اسرائیل و آمریکا به ایران در خردادماه قرار گرفت، اولویت کاری دبیر شعام  محسوب می‌شود. 

ادامه مطلب